دوشنبه 11 مرداد 1395

از وطنتان نمی‌توانید فرار کنید

نوع مطلب :گفتگوها ،

از وطنتان نمی‌توانید فرار کنید


قدس آنلاین- فرهنگ: بین ۸۰ تا ۱۰۰ هزار دانشجوی ایرانی در دانشگاه‌های خارج از کشور مشغول تحصیل هستند. بیشتر اینها در آمریکا و کانادا و سپس در اروپا قرار دارند. البته این آمار در مقایسه با ۲ سال پیش که آماری ۱۲۰ هزار نفری وجود داشت، کاهش یافته که دلیل اصلی آن، افزایش قیمت دلار و مشکلات مالی این دانشجویان است.

به گفته رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در امور دانشجویان ایرانی خارج از کشور، امروز ما در آمریکا و کانادا بالاترین آمار دانشجویان را داریم که می‌توان گفت این آمار در حدود 60 درصد است. حجت‌الاسلام والمسلمین ابومحمد مرتضوی توضیح می‌دهد: حدود 95 درصد از دانشجویانی که در کشورهای آسیایی هستند، پس از ادامه تحصیل به کشور بازمی‌گردند، ولی متأسفانه بازگشت دانشجویان ایرانی کشورهای آمریکایی و کانادایی قابل‌ تأمل و اندک است.

او با بیان اینکه این نهاد وظایف و اهدافی دارد که ارتباط با این دانشجویان از جمله آنهاست، خاطرنشان می‌کند: یکی از سیاست‌ها و دغدغه‌های هر کشور حمایت از دانشجویان خود در تمامی‌ جهان است و جمهوری اسلامی‌ ایران نیز از این امر مسثتنی نیست.

 نقش نرم دانشجویان ایرانی خارج از کشور

دکتر عماد افروغ به عنوان استادی که خارج از کشور درس خوانده و تجربه دانشجویی در آن سوی مرزهای کشورمان را دارد، به خبرنگار ما می‌گوید: من به خاطر فعالیت‌های فرهنگی، سیاسی که در کشورمحل تحصیلم در خارج از ایران، قبل و بعد از پیروزی انقلاب داشتم، اخراج سیاسی شدم و خوب می‌دانم دانشجویان ایرانی خارج از کشور چه نقش مهمی ‌دارند؛ به ویژه نقش نرم. زیرا نه مقام رسمی ‌هستند و نه چنین جایگاهی برایشان تعریف شده است.

این استاد دانشگاه معتقد است که در وهله نخست باید ارتقای معرفتی در دانشجویان صورت بگیرد و آنها دانش و بینش لازم را داشته باشند تا برخوردهایشان احساسی نباشد.

او نقش دانشجویان را در عصر کنونی که عصر ارتباطات، فضاهای مدنی و شبکه‌های اجتماعی است، بسیار مهم دانسته و می‌گوید: به نظر می‌رسد در عصری که مقاومت نرم و دیپلماسی عمومی ‌حرف اول را می‌زند، دانشجویان خارج از کشور می‌توانند بهترین و بالاترین نقش را ایفا کنند.

افروغ درباره دانشجویانی که در کشورهای مقصد ماندگار می‌شوند، می‌گوید: ما در کشورمان بد عمل می‌کنیم و چهره واقع‌گرایانه‌ای از کشورمان نشان نمی‌دهیم تا این افراد احساس کنند که برای بهتر‌کردن شرایط باید برگردند. باید به دانشجویانمان بیاموزیم که تو وابسته به این خاک و بوم هستی، تعهد و مسؤولیتی داری و باید به کشورت خدمت کنی. ما این آموزش‌ها را به جوانانمان نمی‌دهیم در حالی که کشورهای دیگر چنین می‌کنند.

 
این استاد دانشگاه می‌گوید: درسی درباره جامعه‌شناسی فرهنگی ایران با دانشجویان دانشگاه تهران داشتم و احساس کردم که این دانشجویان میل به رفتن دارند. در جلسه آخر دست‌نوشته‌ای را برایشان خواندم با این مضمون که شما از هرچه فرار کنید از وطنتان نمی‌توانید فرار کنید، از قومیت و پدرو مادرتان نمی‌توانید فرار کنید، این‌ها جزو زیست جهان شماست. شما در کشورهای دیگر همیشه بیگانه‌اید.

افروغ می‌گوید: من به دانشجویانم توصیه می‌کنم که مهاجرت نمایید که دانشی را فرا بگیرید تا برگردید و به جامعه خودتان خدمت کنید. به آنها می‌گویم که شما پوست، گوشت و ریشه‌تان اینجاست. خاک و وطن جزو ذخایر هویتی همه ماست و باید به آن افتخار کنیم. شما هرجا بروید، غریبه‌اید. استادانی بودند که سال‌ها در خارج کشور زندگی کرده‌اند و می‌گویند ما غم غربت را زمانی می‌چشیم که در یک مهمانی آنها شرکت می‌کنیم و می‌فهمیم که اصلاً از جنس آدم‌های این کشور نیستیم. باید به دانشجویان آموخت که وطنشان اینجاست.

به باور این جامعه شناس، دانش و معرفت با زمینه و عمل ارتباط مستقیمی دارد. معرفتی که دانشجویان و اساتید در کشورهای دیگر فرا می‌گیرند باید آن را در کشور خودشان بومی ‌کنند یعنی آن معرفت را به زمینه‌های تاریخی، فرهنگی و عملی کشورشان پیوند دهند. وگرنه این معرفت، معرفت متافیزیکال و بی‏فایده‎ای است.

افروغ می‌گوید: زبان علم فقط زبان چرایی نیست، زبان چگونگی است یعنی ساختن و خدمت کردن و این، ارتباط مستقیم با زمینه دارد که وجه مهم تعاملی آن، زبان است. معرفتی که قرار است چاره‌ساز باشد باید با زبان یک قوم و ملت پیوند بخورد. این معرفت باید بومی ‌شود. بنابراین، اگر قرار است دانش ایرانیان خارج از کشور به درد بخورد باید برگردند و آن را در کشورشان بومی ‌کنند.