نیاز بشر به منش زائران اربعین/ اربعین به راهپیمایی محدود نشود


عماد افروغ، استاد دانشگاه در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، به کارکردهای اربعین حسینی اشاره و عنوان کرد: اربعین یک رسم متداول در میان مسلمانان و به ویژه شیعیان و ایرانیان است که علاوه بر روز سوم و هفتم درگذشت متوفی چهلمین روز درگذشت وی را نیز گرامی می دارند.

وی برگزاری مراسم چهلم را در بین ایرانیان از سابقه درخشانی در ظهور و پیدایش انقلاب اسلامی برخوردار دانست و گفت: مراسم چهلم هر واقعه انقلابی واسطه ای برای حرکت انقلابی بعدی در شهر دیگری می شد و عاملی مشدد برای ظهور انقلاب اسلامی بود.

افروغ با بیان اینکه برگزاری مراسم اربعین بخشی از سنت کشور ما است و سنت ها، فرهنگ کشورها را تشکیل می دهند اظهار کرد: راهپیمایی اربعین حسینی نیز که طی سال های گذشته رونق زیادی یافته است جزئی از این سنت ها است که کارکردهای متعددی دارد.

مردم در اربعین همچون روز محشر به یقین می‌رسند

این جامعه شناس راهپیمایی اربعین حسینی را به نوعی تداعی کننده روز موعود بشری در این کره خاکی و روز  محشر خواند و گفت: این جمع حکایت و شبحی از روز محشر است. این جمعیت در اربعین به یقین رسیده اند و می توانند ترجمانی از انسان هایی باشند که در قیامت به یقین می رسند.

وی کارکرد مراسم پیاده روی اربعین را فراتر از جهان اسلام خواند و گفت: این مراسم کارکرد عام جهانی دارد، دنیایی که امروز سرشار از تشتت و عدم انسجام و دنیا گرایی و سبک های زندگی عاری از فطرت انسانی و سلطه فرد گرایی است می تواند از این مراسم که سراسر ایثار، گذشت، معرفت، معنویت و همبستگی است درس بیاموزد.

سبک زندگی اربعینی مردم؛ خوراک روحی مورد نیاز مردم دنیای امروز

افروغ پذیرایی عراقی‌ها با دست خالی و کمترین امکانات و ارائه تمام داشته‌های خود از زائران امام حسین(ع) را نهایت اخلاص، انفاق، ایثار اقتصادی و مهمان نوازی دانست و گفت: دنیای فردگرای امروز تشنه چنین الگوهایی است.

وی مراسم اربعین حسینی را دارای نکته‌ای مهم برای مسیحیان خواند و گفت: مسیحیان معتقد هستند که حضرت مسیح(ع) رنج کشید و رنج دیگران را به جان خرید و ابزار و محملی برای نجات سایرین شد. تئوری رنج منسوب به مسیحیت است اما اوج رنج را می‌توان در واقعه کربلا مشاهده کرد. این رنج را می‌توان به طریق اولی توسط واقعه عاشورا به مسیحیان نشان داد چرا که حضرت مسیح(ع) یک نفر بود اما جماعتی در حادثه کربلا متحمل رنج می‌شوند و با تمام خانواده، اصحاب و خانواده به شهادتی خودآگاه می‌رسند و اوج معامله با خدا به جایی می‌رسد که چیزی جز عبودیت و اولوهیت ناب باقی نمی‌ماند. این امر برای پیروان ادیان به ویژه مسیحیان یک الگو محسو ب می‌شود.

این کارشناس دینی به یکی دیگر از پیام‌های اربعین حسینی اشاره و عنوان کرد: امام حسین(ع) عِده و عُده‌ای برای مصاف نداشت و برای آرمان‌های خود خون داد. ولی امروز تجلی این خون پاک در دنیا ولوله به پا کرده است و این فلسفه تاریخ است. یکی از تجلی‌های فلسفه تاریخ نتیجه معامله امام حسین(ع) با خداوند است که پس از گذشت هزار و 400 سال هنوز نیز خونخواهان به قیام بر می‌خیزند و روز به روز بر این جماعت افزوده می‌شود و گروه‌هایی همچون سلفی‌ها و داعشی‌ها نتوانستند از این جمعیت کم کنند.

وی با بیان اینکه تمام دنیا غبطه چنین نمود و تجلی را دارد بر ضرورت معرفی بهتر و بهینه تر اربعین تأکید و تصریح کرد: اربعین مراسم ویژه تشیع و اسلام نیست بلکه سیراب کننده بشری امروز است چرا که بشر امروز نمی‌تواند مدرک همبستگی، انفاق مالی و وجه نرم مصاف خون با شمشیر باشد، اما این نکته‌های زینبی در عاشورا موجود است و باید به دنیا با بهترین متدهای تبلیغاتی ارائه شود.

عاشورا سناریوی زندگی عزیزانه

این نماینده اسبق مجلس شورای اسلامی به پیام سیاسی مهم و پررنگ اربعین اشاره و عنوان کرد: این پیام در مصاف نرم خون علیه شمشیر نهفته شده است. یزید قصد داشت به زور از امام حسین(ع) بیعت گیرد و امام با مشاهده ظلم و تعدی و در خطر بودن دین برای نجات جوهره انسانیت قصد به چنین اقدامی زد. عاشورا جریان و سناریوی زندگی عزیزانه است و نتیجه آن چیزی جز خوش و خروش مردم در اربعین حسینی نیست.

اربعین به راهپیمایی محدود نشود

این جامعه شناس به عملکرد دستگاه های فرهنگی در زمینه تبیین کارکردهای اربعین اشاره و عنوان کرد: عملکرد این دستگاه‌ها اگر چه کامل نیست اما روز به روز در هر حال پیشرفت و رو به کمال است. شاید دستگاه‌های فرهنگی هنوز خود به درستی پیام اربعین را درک نکرده‌اند اما هر سال عملکردی بهتر از سال گذشته دارند و این مهم نباید صرفا به یک راهپیمایی محدود شود.

وی سبک زندگی زائران در اربعین حسینی را الگویی برای جامعه جهانی خواند و گفت: این الگو باید در قالب‌های جدید و به روز و جذاب همچون فیلم، موسیقی، نقاشی، مجسمه سازی، تئاتر و ... برای مردم بیان شود نه اینکه صرفا به یک پوشش خبری محدود باشد. هنر در این میان از نقش ارزنده ای برخوردار است و می تواند بهترین ابزار برای انتقال این فرهنگ والا باشد.