ضرورت اقناع فرهنگی برای تقویت شور و شعور به‌منظور جلوگیری از خطر کرونا در ایام محرم



سرمقاله ستاره صبح،  دکترعماد افروغ - جامعه‌شناس و نماینده پیشین مجلس:

این روزها در شرایطی که مقامات ارشد وزارت بهداشت از افزایش شمار مبتلایان و فوتی‌های کرونا خبر می‌دهند و می‌گویند اوضاع کشور در شیوع ویروس کرونا «اصلاً» خوب نیست، بحث‌ها بر سر نحوه برگزاری آیین‌ها و مناسک مذهبی ماه محرم بالاگرفته است. نگارنده در این نوشتار از جنبه تاریخی و فرهنگی (که البته بی‌ارتباط با جنبه دینی هم نیست) به این موضوع می‌نگرد. به‌طورکلی عزاداری امام حسین (ع) مثل سایر مراسم‌های مرسوم و متداول مذهبی نیست و جایگاه خاصی در جامعه دارد. ضمن آن‌که این موضوع صرفاً ارتباطی به این سال‌های پس از انقلاب ندارد و تجربه زیسته همه ما نشان می‌دهد که برپایی مراسم عزاداری سالار شهیدان از گذشته‌های دور تا به امروز، شور خاصی در جامعه ایجاد کرده و می‌کند. بررسی چرایی عزاداری، ریشه‌های تاریخی این مراسم و ارتباط این آیین‌ها با پاسداشت قیام کربلا، بحث‌های مفصل دیگری می‌طلبد که در فرصت‌های آتی باید بررسی شود. اما جامعه این روزها با مقوله‌ای به نام کرونا روبه‌رو شده و به‌خوبی می‌داند که لازمه جلوگیری از انتشار ویروس کرونا، رعایت موازین بهداشتی و حفظ فاصله فیزیکی است که از ابتدا به‌غلط فاصله‌گذاری اجتماعی نامیده شد. اکنون این پرسش برای بخشی از اقشار جامعه به وجود آمده که در شرایطی که از یک‌سوخطر ویروس کرونا وجود دارد و از سوی دیگر اهمیت مراسم ریشه‌دار و کهن عزاداری محرم نیز بر کسی پوشیده نیست، چه باید کرد؟ به عقیده نویسنده این دو مقوله را باید باهم جمع کرد. به نظر می‌رسد سیاست دولت هم بر مدیریت این موضوع است؛ به‌گونه‌ای که هم مراسم عزاداری برپا شود و هم فاصله‌گذاری فیزیکی و موازین بهداشتی رعایت شود. شناخت تاریخی و وجه جامعه‌شناسی از این موضوع نشان می‌دهد که اگر هرگونه عزاداری منع شود، با واکنش مردمی از سوی بخشی از جامعه روبه‌رو خواهد شد و می‌تواند آثار مخربی حداقل در ارتباط با همین بیماری داشته باشد. اما اگر دولت به‌درستی اوضاع را کنترل و مدیریت کند و جلسه‌ای با علما، مداحان، هیئات مذهبی، اصحاب رسانه، نهادهای فرهنگی و... ترتیب دهد تا از این طریق باوری در جامعه تزریق کند که امسال ضروری است مراسم به شکل حداقلی برگزار شود، می‌توان گفت که از این مرحله عبور خواهیم کرد. ضمن آن‌که بعید است مخالفتی از سوی اقشار و چهره‌های مذهبی با چنین سیاستی صورت گیرد. به‌هرحال این روزها جامعه شناسان دین بر موضوع مناسک مذهبی تأکیددارند و معتقدند به‌جای تمرکز بر هستی‌شناسی، ارزش‌شناسی و...، باید از منظر مناسک وارد اعتقادات فرهنگی و دینی مردم شد. بنابراین نمی‌توان برگزاری مناسک و آیین‌های ویژه این ایام را نادیده گرفت؛ اما ذکر این نکته لازم است که باید توافقاتی صورت گیرد تا اگر در تجمعاتی، موازین بهداشتی و فاصله‌گذاری فیزیکی رعایت نشود، دولت وارد عمل شود و در قبال زیر پا گذاشته شدن مقررات، از ابزارهای لازم برای جلوگیری از شکل‌گیری چنین تجمعاتی استفاده کند. بنابراین همان‌گونه که همواره گفته‌شده، در کنار شور، باید شعور نیز وجود داشته باشد و برای اعتلای آگاهی و بینش دینی مردم تلاش صورت گیرد.


شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic